XỬ LÝ, TÁI CHẾ VÀ TÁI SỬ DỤNG CHẤT THẢI TỪ HOẠT ĐỘNG CHIẾU SÁNG

• admin
• 04/22/2026
• Tin tức, Kiến thức môi trường, Tin tức hoạt động công ty
• 0 Bình luận

Trong đời sống hiện đại, các thiết bị chiếu sáng như bóng đèn đã trở thành vật dụng không thể thiếu trong sinh hoạt và sản xuất. Tuy nhiên, đi kèm với sự phổ biến đó là một lượng lớn chất thải từ hoạt động chiếu sáng phát sinh mỗi ngày. Nếu không được quản lý, thu gom và xử lý đúng quy định, chất thải từ hoạt động chiếu sáng – đặc biệt là bóng đèn huỳnh quang chứa thủy ngân – có thể gây ra những tác động nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe con người.

1. Tổng quan về chất thải từ hoạt động chiếu sáng:

Từ sau năm 1986, công nghệ chiếu sáng phát triển mạnh mẽ với nhiều loại thiết bị hiện đại, đa dạng. Nguồn chất thải từ hoạt động chiếu sáng đến từ nhiều đối tượng như hộ gia đình, cơ quan, doanh nghiệp, khu công cộng và nhà máy sản xuất. Trong khi các cơ sở sản xuất thường có quy trình quản lý chất thải tương đối chặt chẽ, thì lượng chất thải từ hộ dân lại thường bị thải bỏ tùy tiện, lẫn với rác sinh hoạt do thiếu nhận thức về mức độ nguy hại.

Đặc biệt, bóng đèn huỳnh quang chứa thủy ngân – một chất độc hại có thể gây ô nhiễm đất, nước và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe con người nếu không được xử lý đúng cách.

2. Hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải chiếu sáng tại Việt Nam:

Trong những năm gần đây, cùng với quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và chuyển đổi sang các công nghệ chiếu sáng hiện đại (đặc biệt là đèn LED), lượng chất thải từ hoạt động chiếu sáng tại Việt Nam có xu hướng gia tăng cả về quy mô lẫn chủng loại. Nguồn phát sinh chất thải từ hoạt động chiếu sáng chủ yếu đến từ hộ gia đình, cơ quan hành chính, khu thương mại – dịch vụ, hệ thống chiếu sáng công cộng và các cơ sở sản xuất công nghiệp.

Hiện nay, tổng lượng chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại tại Việt Nam vẫn đang ở mức cao và tiếp tục tăng theo tốc độ phát triển kinh tế. Trong đó, nhóm chất thải từ thiết bị điện – điện tử, bao gồm các sản phẩm chiếu sáng, đang trở thành một trong những dòng chất thải cần được kiểm soát chặt chẽ do có chứa các thành phần độc hại như thủy ngân, chì và các hợp chất hóa học nguy hiểm.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác quản lý đối với chất thải từ hoạt động chiếu sáng vẫn còn nhiều bất cập:

• Phát sinh phân tán, khó kiểm soát: Phần lớn bóng đèn thải phát sinh từ hộ gia đình với khối lượng nhỏ lẻ, phân tán nên khó thu gom riêng biệt.
• Thiếu hệ thống thu gom chuyên biệt: Ở nhiều địa phương, chưa có mạng lưới điểm thu gom riêng cho bóng đèn thải, dẫn đến tình trạng thải bỏ lẫn với rác sinh hoạt.
• Nhận thức cộng đồng còn hạn chế: Người dân chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hại của bóng đèn huỳnh quang chứa thủy ngân nên thường vứt bỏ tùy tiện.
• Công nghệ xử lý chưa đồng bộ: Các cơ sở xử lý hiện nay chủ yếu thực hiện tiền xử lý (nghiền, tách) mà chưa tái chế triệt để, hiệu quả kinh tế chưa cao.
• Hạ tầng xử lý còn hạn chế: Số lượng doanh nghiệp có chức năng xử lý chất thải nguy hại nói chung đã tăng, nhưng đơn vị chuyên sâu xử lý chất thải chiếu sáng vẫn còn ít.

Chất thải từ hoạt động chiếu sáng như bóng đèn huỳnh quang cũng là một trong những loại chất thải rắn nguy hại hiện nay theo thông tư 02/2022/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên môi trường. Cụ thể, bóng đèn huỳnh quang là chất thải nguy hại có mã 16 01 06, mã Basel tương đương là A1030 và cần phải được thu gom xử lý bởi đơn vị có đủ chức năng.

Mặt khác, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý và chính sách quản lý chất thải nguy hại, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Các quy định mới yêu cầu phân loại chất thải tại nguồn, tăng cường trách nhiệm của nhà sản xuất (EPR) và thúc đẩy tái chế đang được triển khai mạnh mẽ trong giai đoạn gần đây.

Bên cạnh đó, xu hướng chuyển đổi sang sử dụng đèn LED tiết kiệm năng lượng cũng góp phần giảm dần lượng chất thải từ hoạt động chiếu sáng – chất thải nguy hại chứa thủy ngân trong tương lai. Tuy nhiên, điều này đồng thời làm gia tăng lượng rác thải điện tử, đòi hỏi phải có giải pháp quản lý phù hợp hơn đối với các linh kiện điện tử và vật liệu bán dẫn.

3. Phân loại thiết bị chiếu sáng thải bỏ:

Các loại thiết bị chiếu sáng phổ biến hiện nay bao gồm:

• Bóng đèn sợi đốt: Hiệu suất thấp, tiêu tốn nhiều điện năng, hầu như không thể tái chế nhưng có thể tái sử dụng sáng tạo.
• Bóng đèn LED: Tuổi thọ cao, tiết kiệm năng lượng, có thể tái chế các linh kiện điện tử.
• Bóng đèn huỳnh quang: Chứa thủy ngân nên được xếp vào chất thải nguy hại, cần xử lý riêng biệt theo quy định.

Ngoài ra còn có các bộ phận đi kèm như đui đèn, cột đèn, giá đỡ,… được làm từ nhiều vật liệu khác nhau và có thể tái chế tùy theo đặc tính.

4. Công nghệ xử lý chất thải từ hoạt động chiếu sáng:

Đối với bóng đèn huỳnh quang, quy trình xử lý hiện nay chủ yếu gồm các bước:

• Nghiền nhỏ bóng đèn trong môi trường kiểm soát.
• Tách riêng các thành phần như thủy tinh, kim loại và bột huỳnh quang.
• Thu hồi hơi thủy ngân bằng hệ thống hấp phụ (thường sử dụng than hoạt tính và lưu huỳnh).
• Ổn định hóa rắn các thành phần nguy hại trước khi lưu trữ hoặc xử lý tiếp.

Tuy nhiên, công nghệ xử lý chất thải từ hoạt động chiếu sáng hiện nay tại Việt Nam chủ yếu dừng ở mức tiền xử lý, chưa tối ưu về hiệu quả kinh tế và môi trường. Công suất xử lý còn hạn chế so với lượng phát sinh thực tế.

5. Tái chế và tái sử dụng chất thải từ hoạt động chiếu sáng:

Với các loại bóng đèn không chứa chất độc hại (như LED hoặc sợi đốt), các vật liệu như thủy tinh, nhựa và kim loại có thể được tái chế trong các ngành công nghiệp khác.

Bên cạnh đó, bóng đèn cũ còn có thể được tái sử dụng theo hướng sáng tạo như:

• Làm bình trang trí mini
• Tận dụng làm móc treo đồ
• Trang trí nội thất hoặc lễ hội

Việc này không chỉ giảm lượng chất thải từ hoạt động chiếu sáng mà còn góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

Kết luận:

Chất thải từ hoạt động chiếu sáng là một phần không thể tránh khỏi trong đời sống hiện đại, nhưng nếu không được quản lý đúng cách sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Việc phân loại, thu gom, xử lý và tái chế chất thải từ hoạt động chiếu sáng cần được thực hiện theo hướng đồng bộ, khoa học và bền vững. Đồng thời, việc tận dụng các vật liệu sau xử lý không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm, hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững cho tương lai.

Xem thêm: Các tin tức, nội dung về môi trường

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI HUY THỊNH
 Hotline: 0979 166 675
 Email: moitruonghuythinh@gmail.com
 Địa chỉ văn phòng: Số 28, Phùng Khắc Khoan, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh.
 Địa chỉ nhà máy: Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, Xã Châu Pha, TP. Hồ Chí Minh.