CHẤT THẢI LẪN DẦU TRONG CÔNG NGHIỆP: NGUỒN PHÁT SINH, MÃ CHẤT THẢI VÀ QUY TRÌNH XỬ LÝ

• admin
• 08/01/2026
• Bài viết khác, Kiến thức môi trường, Tin tức, Tin tức hoạt động công ty
• 0 Bình luận

Trong hầu hết các ngành công nghiệp như cơ khí chế tạo, luyện kim, gia công kim loại, sản xuất linh kiện điện tử hay bảo trì thiết bị, dầu công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quá trình bôi trơn, làm mát và vận hành máy móc. Tuy nhiên, sau quá trình sử dụng, dầu thường bị lẫn với nước, bùn, mạt kim loại hoặc các tạp chất khác, hình thành chất thải lẫn dầu – một trong những nhóm chất thải nguy hại cần được quản lý nghiêm ngặt.

Nhiều doanh nghiệp vẫn xem đây là loại chất thải thông thường và xử lý chưa đúng quy định. Điều này không chỉ làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường mà còn có thể dẫn đến các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, kéo theo những khoản chi phí xử phạt và khắc phục đáng kể.

Vậy chất thải lẫn dầu là gì? Chúng phát sinh từ đâu, tiềm ẩn những rủi ro nào và cần được xử lý theo quy trình ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Chất thải lẫn dầu là gì?

Chất thải lẫn dầu là hỗn hợp chất thải có chứa dầu khoáng, dầu bôi trơn hoặc dầu công nghiệp bị pha trộn với nước, cặn bẩn, bùn, kim loại hoặc các tạp chất phát sinh trong quá trình sản xuất và vận hành thiết bị.

Tùy theo nguồn phát sinh, chất thải lẫn dầu có thể tồn tại ở nhiều dạng khác nhau như:

• Dầu nổi trên bề mặt nước.
• Nước thải nhiễm dầu.
• Bùn nhiễm dầu.
• Cặn dầu trong bể chứa.
• Giẻ lau, vật liệu thấm hút dính dầu.
• Bùn từ hệ thống tách dầu.

Do chứa nhiều hợp chất hydrocarbon cùng các thành phần độc hại khác, nhóm chất thải này có khả năng gây ô nhiễm môi trường kéo dài nếu không được thu gom và xử lý đúng quy trình.

2. Nguồn phát sinh chất thải lẫn dầu trong công nghiệp

2.1 Quá trình làm mát trong ngành luyện kim và đúc kim loại

Trong quá trình luyện kim, cán thép hoặc đúc kim loại, dầu làm mát được sử dụng liên tục để giảm nhiệt độ, bôi trơn và bảo vệ thiết bị.

Theo thời gian, dầu bị lẫn với:

• Mạt kim loại
• Oxit kim loại
• Nước làm mát
• Cặn lắng
• Bùn công nghiệp

Tạo thành hỗn hợp chất thải có hàm lượng dầu cao cần được thu gom riêng.

2.2 Gia công cơ khí và cắt gọt kim loại

Các công đoạn như tiện, phay, khoan, mài hay cắt CNC đều sử dụng dầu cắt gọt kim loại.

Sau nhiều chu kỳ làm việc, dầu mất khả năng bôi trơn, bị nhiễm nước và kim loại nên phải thay mới định kỳ. Đây là một trong những nguồn phát sinh chất thải lẫn dầu phổ biến nhất hiện nay.

2.3 Bảo dưỡng máy móc và thiết bị

Hoạt động thay dầu định kỳ cho hệ thống thủy lực, hộp số, máy nén khí hay các dây chuyền sản xuất cũng tạo ra lượng lớn dầu thải và vật liệu nhiễm dầu như:

• Dầu bôi trơn đã qua sử dụng.
• Khăn lau dính dầu.
• Bông thấm dầu.
• Lọc dầu.
• Bùn đáy bể chứa.

Những chất thải lần dầu từ nguồn này đều cần được lưu giữ riêng biệt để tránh phát tán ra môi trường.

2.4 Hệ thống xử lý nước thải và tách dầu

Nhiều nhà máy có hệ thống tách dầu nhằm loại bỏ dầu khỏi nước thải trước khi xử lý.

Quá trình này phát sinh ba dòng chất thải chính:

• Dầu thu hồi.
• Nước nhiễm dầu.
• Bùn nhiễm dầu.

Mỗi loại có tính chất khác nhau nên cần áp dụng công nghệ xử lý phù hợp.

3. Một số mã chất thải lẫn dầu thường gặp

Tùy theo ngành nghề và nguồn phát sinh, chất thải lẫn dầu được phân loại theo các mã chất thải khác nhau.

Ví dụ:

Nhóm phát sinh từ quá trình làm mát ngành luyện kim và đúc kim loại

• 05 01 02
• 05 02 10
• 05 03 07
• 05 04 04
• 05 06 01
• 05 07 06

Nhóm phát sinh từ các quá trình công nghiệp khác

• 07 03 04
• 12 07 03
• 12 07 04
• 15 02 11
• 15 02 12
• 17 05 05

Doanh nghiệp cần xác định đúng mã chất thải để phục vụ công tác quản lý, lưu giữ và chuyển giao theo quy định hiện hành.

4. Vì sao chất thải lẫn dầu cần được quản lý nghiêm ngặt?

Một lít dầu thải có thể làm ô nhiễm hàng nghìn lít nước nếu xả trực tiếp ra môi trường. Khi dầu thấm vào đất hoặc chảy vào nguồn nước, quá trình phục hồi thường rất tốn kém và kéo dài nhiều năm.

Ngoài ra, chất thải lẫn dầu còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ:

Ô nhiễm nguồn nước:  Dầu tạo thành lớp màng trên mặt nước, ngăn cản quá trình trao đổi oxy, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái thủy sinh.

Ô nhiễm đất: Các hợp chất dầu khoáng có khả năng bám dính và tồn lưu lâu dài trong đất, làm suy giảm chất lượng đất và ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng.

Gia tăng nguy cơ cháy nổ: Dầu công nghiệp là vật liệu dễ cháy. Nếu lưu giữ không đúng quy định hoặc để gần nguồn nhiệt, nguy cơ phát sinh cháy nổ là rất lớn.

Ảnh hưởng sức khỏe người lao động: Tiếp xúc lâu dài với dầu thải có thể gây kích ứng da, ảnh hưởng đến hệ hô hấp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe nếu không được trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ.

5. Quy trình xử lý chất thải lẫn dầu

Để đảm bảo hiệu quả xử lý cũng như đáp ứng yêu cầu pháp luật, chất thải lẫn dầu thường được xử lý theo quy trình khép kín.

Bước 1. Thu gom và phân loại tại nguồn

Ngay từ khi phát sinh, chất thải cần được phân loại thành:

• Dầu thải.
• Nước nhiễm dầu.
• Bùn nhiễm dầu.
• Chất thải rắn dính dầu.

Việc phân loại đúng giúp giảm chi phí xử lý và nâng cao khả năng tái chế dầu.

Bước 2. Tách dầu và nước

Hỗn hợp dầu – nước được đưa vào bể tách hoặc thiết bị chuyên dụng.

Nhờ sự chênh lệch khối lượng riêng, hỗn hợp được phân thành ba lớp:

• Dầu nổi.
• Nước.
• Bùn lắng.

Đây là công đoạn quan trọng nhằm giảm tải cho hệ thống xử lý phía sau.

Bước 3. Thu hồi dầu

Phần dầu thu được sẽ được kiểm tra chất lượng để quyết định phương án xử lý.

Nếu đáp ứng yêu cầu, dầu có thể được tái sinh hoặc tái sử dụng sau khi loại bỏ nước và cặn bẩn. Trường hợp không còn giá trị sử dụng sẽ được chuyển đến hệ thống xử lý chất thải nguy hại chuyên dụng.

Bước 4. Xử lý nước nhiễm dầu

Phần nước sau tách dầu tiếp tục được đưa vào hệ thống xử lý nước thải với các công đoạn như keo tụ, tuyển nổi, xử lý sinh học và lọc nhằm loại bỏ hoàn toàn dầu, chất hữu cơ và các chất ô nhiễm trước khi xả thải.

Bước 5. Xử lý bùn nhiễm dầu

Bùn chứa hàm lượng dầu cao thường được xử lý bằng phương pháp thiêu đốt hoặc đồng xử lý trong lò xi măng, đảm bảo tiêu hủy triệt để các thành phần nguy hại và hạn chế tối đa tác động đến môi trường.

6. Giải pháp quản lý chất thải lẫn dầu hiệu quả cho doanh nghiệp

Để giảm thiểu rủi ro và đáp ứng yêu cầu pháp luật, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình quản lý chất thải ngay từ nguồn phát sinh.

Một số giải pháp quan trọng gồm:

• Phân loại chất thải ngay tại khu vực sản xuất.
• Trang bị thùng chứa chuyên dụng có khả năng chống rò rỉ.
• Xây dựng khu vực lưu giữ có mái che và nền chống thấm.
• Kiểm tra định kỳ tình trạng lưu chứa để phòng ngừa sự cố tràn dầu.
• Chuyển giao chất thải cho đơn vị có đầy đủ giấy phép xử lý chất thải nguy hại.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo quy định.

Việc quản lý bài bản chất thải lẫn dầu không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm mà còn góp phần nâng cao hình ảnh, uy tín và hướng đến mô hình sản xuất xanh, phát triển bền vững.

Xem thêm: Các tin tức, nội dung về môi trường

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI HUY THỊNH
 Hotline: 0979 166 675
 Email: moitruonghuythinh@gmail.com
 Địa chỉ văn phòng: Số 28, Phùng Khắc Khoan, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh.
 Địa chỉ nhà máy: Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, Xã Châu Pha, TP. Hồ Chí Minh.