TÁI CHẾ DẦU THẢI BẰNG CÔNG NGHỆ CHƯNG CẤT

Dầu thải là loại chất thải phát sinh trong quá trình sử dụng, vận hành, bảo dưỡng máy móc, thiết bị và các hoạt động sản xuất có sử dụng dầu. Trong quá trình sử dụng, dầu có thể bị biến đổi tính chất do tác động của nhiệt độ, oxy hóa, tạp chất cơ học, nước, bụi, sản phẩm phân hủy và các chất nhiễm bẩn khác. Khi không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng ban đầu, lượng dầu này được thu gom để xử lý, tái chế hoặc quản lý theo quy định.

Nếu dầu thải không được thu gom và xử lý phù hợp, các thành phần dầu và tạp chất đi kèm có thể phát tán ra môi trường, gây ảnh hưởng đến đất, nước và hệ sinh thái. Vì vậy, việc áp dụng giải pháp tái chế dầu thải vừa có ý nghĩa trong công tác bảo vệ môi trường, vừa góp phần tận dụng nguồn tài nguyên dầu còn khả năng thu hồi.

Phương án xử lý được lựa chọn là công nghệ chưng cất – bay hơi kết hợp ngưng tụ. Công nghệ này dựa trên sự khác nhau về tính chất vật lý, đặc biệt là khả năng bay hơi của các thành phần có trong dầu thải. Dưới tác động của nhiệt, các thành phần dầu có khả năng bay hơi được chuyển sang pha hơi, sau đó được dẫn qua thiết bị sinh hàn để làm nguội và ngưng tụ trở lại thành dạng lỏng. Phần chất lỏng sau ngưng tụ được thu hồi làm dầu thành phẩm.

Công suất thiết kế của hệ thống là 340 kg dầu thải/giờ.

2. Mục đích của hệ thống tái chế dầu thải

Hệ thống xử lý dầu thải được đầu tư nhằm các mục đích chính sau:

Thu hồi thành phần dầu có khả năng tái chế từ nguồn dầu thải.
Chuyển một phần thành phần dầu có khả năng bay hơi trong dầu thải thành sản phẩm dầu sau quá trình ngưng tụ.
Giảm lượng dầu thải phải thải bỏ hoặc chuyển giao xử lý.
Tận dụng nguồn nguyên liệu thứ cấp, góp phần tiết kiệm tài nguyên.
Hạn chế nguy cơ phát sinh ô nhiễm môi trường do việc lưu giữ và xử lý dầu thải không phù hợp.
Tạo ra sản phẩm dầu thành phẩm có thể được kiểm soát chất lượng và sử dụng cho mục đích phù hợp với tính chất của sản phẩm.

3. Thông tin cơ bản của hệ thống

Nội dung	Thông tin
Đối tượng xử lý	Dầu thải
Công nghệ xử lý	Chưng cất – bay hơi và ngưng tụ
Quy trình công nghệ	Dầu thải → Thiết bị chưng cất, bay hơi → Thiết bị sinh hàn → Dầu thành phẩm
Công suất thiết kế	340 kg/giờ
Sản phẩm sau xử lý	Dầu thành phẩm
Chất không thu hồi	Cặn và các thành phần khó bay hơi, được thu gom và quản lý phù hợp

4. Sơ đồ quy trình công nghệ

DẦU THẢI

↓

THIẾT BỊ CHƯNG CẤT, BAY HƠI

↓ Dòng hơi dầu

THIẾT BỊ SINH HÀN

↓ Ngưng tụ

DẦU THÀNH PHẨM

Đồng thời, tại thiết bị chưng cất, bay hơi sẽ phát sinh phần cặn và các thành phần khó bay hơi. Phần này không đi theo dòng hơi mà được giữ lại và thu gom để quản lý theo quy định.

5. Nguyên lý hoạt động của công nghệ

Công nghệ xử lý dầu thải được thực hiện dựa trên nguyên lý tách các thành phần dầu có khả năng bay hơi bằng nhiệt, sau đó ngưng tụ để thu hồi sản phẩm.

Dầu thải ban đầu là hỗn hợp gồm các thành phần dầu, các chất phụ gia còn lại, tạp chất và các sản phẩm biến đổi trong quá trình sử dụng. Khi được gia nhiệt trong thiết bị chưng cất, các thành phần có độ bay hơi phù hợp sẽ chuyển từ trạng thái lỏng sang trạng thái hơi.

Dòng hơi chứa các thành phần dầu được dẫn sang thiết bị sinh hàn. Tại đây, dòng hơi được làm nguội, mất nhiệt và chuyển từ trạng thái hơi sang trạng thái lỏng. Chất lỏng sau ngưng tụ được thu gom và trở thành dầu thành phẩm.

Trong khi đó, các thành phần có nhiệt độ bay hơi cao, chất rắn, tạp chất và phần cặn không bay hơi sẽ được giữ lại trong thiết bị chưng cất. Các chất này không được thu hồi cùng dòng sản phẩm mà được lấy ra, lưu chứa và quản lý phù hợp.

6. Thuyết minh chi tiết từng công đoạn

6.1. Công đoạn tiếp nhận và chuẩn bị dầu thải

Dầu thải được thu gom và đưa về khu vực tiếp nhận của hệ thống. Tại đây, dầu thải được kiểm tra sơ bộ trước khi đưa vào thiết bị xử lý.

Việc kiểm tra nhằm phát hiện các vật thể, tạp chất có kích thước lớn hoặc các thành phần không phù hợp với quá trình chưng cất. Dầu thải sau khi được chuẩn bị được đưa vào thiết bị chưng cất, bay hơi.

Trong quá trình tiếp nhận và lưu chứa, dầu thải cần được chứa trong thiết bị hoặc khu vực phù hợp, có biện pháp hạn chế rò rỉ, tràn đổ và phát tán ra môi trường.

6.2. Công đoạn chưng cất và bay hơi

Đây là công đoạn chính của hệ thống.

Dầu thải được đưa vào thiết bị chưng cất, bay hơi. Tại đây, dầu được gia nhiệt dưới điều kiện vận hành thích hợp. Khi nhiệt độ của hỗn hợp tăng, các thành phần dầu có khả năng bay hơi sẽ chuyển dần sang pha hơi.

Quá trình bay hơi làm thay đổi trạng thái của các thành phần có trong dầu thải:

Pha lỏng → Gia nhiệt → Pha hơi

Các thành phần dầu ở dạng hơi được thu gom và dẫn sang thiết bị sinh hàn để thực hiện quá trình ngưng tụ.

Trong khi đó, các thành phần khó bay hơi, cặn dầu, tạp chất và các chất có nhiệt độ bay hơi cao hơn sẽ không chuyển sang pha hơi hoặc chỉ chuyển một phần. Các thành phần này được giữ lại trong thiết bị và tạo thành dòng cặn.

Có thể mô tả quá trình tại thiết bị chưng cất như sau:

Dầu thải → Gia nhiệt → Tách thành dòng hơi dầu + phần cặn

Đây là công đoạn quyết định đến khả năng thu hồi dầu thành phẩm của toàn hệ thống. Việc kiểm soát điều kiện vận hành phải được thực hiện phù hợp với tính chất của dầu thải đầu vào và yêu cầu kỹ thuật của thiết bị.

6.3. Công đoạn dẫn hơi dầu sang thiết bị sinh hàn

Sau khi được tạo thành trong thiết bị chưng cất, dòng hơi dầu được dẫn sang thiết bị sinh hàn thông qua đường ống dẫn kín.

Việc dẫn dòng hơi trong hệ thống kín giúp hạn chế phát tán hơi dầu ra môi trường xung quanh và tạo điều kiện để thu hồi tối đa lượng dầu có khả năng ngưng tụ.

Đường ống và các vị trí kết nối cần được kiểm tra thường xuyên để hạn chế hiện tượng rò rỉ trong quá trình vận hành.

6.4. Công đoạn ngưng tụ

Tại thiết bị sinh hàn, dòng hơi dầu được làm nguội.

Trong quá trình này, nhiệt được lấy ra khỏi dòng hơi, làm cho các thành phần dầu chuyển từ trạng thái khí về trạng thái lỏng:

Hơi dầu → Làm nguội → Ngưng tụ → Dầu lỏng

Dầu sau ngưng tụ được thu gom vào thiết bị chứa sản phẩm.

Công đoạn ngưng tụ có vai trò quan trọng trong việc thu hồi sản phẩm từ dòng hơi. Hiệu quả làm lạnh và khả năng ngưng tụ của thiết bị có ảnh hưởng trực tiếp đến lượng dầu thành phẩm thu được.

6.5. Công đoạn thu gom dầu thành phẩm

Dầu sau khi ngưng tụ được thu gom tại khu vực chứa sản phẩm.

Dầu thành phẩm cần được lưu chứa trong thiết bị phù hợp, có khả năng hạn chế rò rỉ và bảo đảm an toàn trong quá trình bảo quản.

Sản phẩm sau tái chế được kiểm tra chất lượng theo các yêu cầu phù hợp với mục đích sử dụng. Chỉ sản phẩm đáp ứng yêu cầu chất lượng mới được đưa vào mục đích sử dụng tương ứng.

7. Phần cặn phát sinh trong quá trình xử lý

Trong quá trình chưng cất, không phải toàn bộ dầu thải đầu vào đều chuyển thành dầu thành phẩm.

Một phần vật chất có trong dầu thải có tính chất khó bay hơi hoặc không phù hợp để thu hồi sẽ được giữ lại dưới dạng cặn. Thành phần và khối lượng cặn phụ thuộc vào tính chất của dầu thải đầu vào, mức độ nhiễm bẩn và điều kiện vận hành hệ thống.

Phần cặn này cần được định kỳ lấy ra khỏi thiết bị, thu gom vào dụng cụ hoặc khu vực chứa phù hợp và quản lý theo quy định hiện hành.

Không được tự ý xả phần cặn ra môi trường hoặc trộn lẫn với các dòng chất thải khác khi chưa xác định tính chất và phương án quản lý phù hợp.

8. Công suất xử lý của hệ thống

Hệ thống có công suất thiết kế 340 kg/giờ.

Công suất này được hiểu là khả năng tiếp nhận và xử lý dầu thải của hệ thống trong điều kiện thiết kế. Lượng sản phẩm dầu thành phẩm thực tế không nhất thiết bằng 340 kg/giờ vì còn phụ thuộc vào tỷ lệ thành phần có khả năng thu hồi trong dầu thải đầu vào.

Ví dụ, nếu dầu thải chứa hàm lượng cặn, nước hoặc tạp chất cao, lượng dầu thành phẩm thu hồi sẽ thấp hơn so với trường hợp dầu thải có hàm lượng dầu có khả năng tái chế cao.

Do đó, 340 kg/giờ là công suất xử lý dầu thải đầu vào, không phải công suất sản xuất dầu thành phẩm.

9. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tái chế

Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có:

10. Sản phẩm dầu thành phẩm

Sản phẩm chính của hệ thống là dầu thành phẩm sau tái chế.

Dầu thành phẩm được hình thành từ dòng hơi dầu sau quá trình chưng cất, sau đó được ngưng tụ tại thiết bị sinh hàn và thu gom.

Sản phẩm sau tái chế cần được quản lý riêng biệt với dầu thải đầu vào nhằm tránh hiện tượng trộn lẫn. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng, dầu thành phẩm có thể cần được kiểm tra các đặc tính kỹ thuật, chất lượng và các chỉ tiêu liên quan trước khi đưa vào sử dụng.

Việc xác định mục đích sử dụng cụ thể của sản phẩm phải dựa trên kết quả kiểm tra chất lượng thực tế và yêu cầu kỹ thuật tương ứng.

11. Kiểm soát môi trường trong quá trình tái chế

Quá trình tái chế dầu thải cần được kiểm soát để hạn chế các tác động đến môi trường.

11.1 Kiểm soát dầu rò rỉ, tràn đổ

Khu vực tiếp nhận, xử lý và lưu chứa dầu cần có giải pháp kiểm soát rò rỉ, tràn đổ. Các thiết bị chứa dầu phải được kiểm tra thường xuyên nhằm phát hiện sớm các vị trí bất thường.

Trường hợp xảy ra sự cố tràn dầu, phải nhanh chóng cô lập khu vực, thu gom lượng dầu tràn và làm sạch khu vực bị ảnh hưởng theo quy trình ứng phó sự cố.

11.2 Kiểm soát hơi dầu

Trong quá trình gia nhiệt, dầu có thể tạo ra hơi. Do đó, hệ thống cần được vận hành theo thiết kế, ưu tiên duy trì hệ thống đường ống và thiết bị kín để dẫn hơi về thiết bị ngưng tụ.

Các vị trí có khả năng phát sinh hơi dầu cần được kiểm tra và có biện pháp kiểm soát phù hợp.

11.3 Quản lý phần cặn

Cặn phát sinh sau chưng cất phải được thu gom riêng, lưu chứa phù hợp và xác định phương án quản lý theo tính chất thực tế của cặn.

11.4 Kiểm soát nước thải

Nếu quy trình vận hành thực tế không phát sinh nước thải từ công đoạn sản xuất thì cần duy trì nguyên tắc hạn chế nước tiếp xúc trực tiếp với dầu thải. Trường hợp phát sinh nước có nhiễm dầu trong quá trình vệ sinh, bảo dưỡng hoặc xử lý sự cố, lượng nước này phải được thu gom và quản lý phù hợp, không xả trực tiếp ra môi trường.

12. Ưu điểm của công nghệ

Công nghệ chưng cất – bay hơi và ngưng tụ có các ưu điểm nổi bật:

Thứ nhất, về môi trường: công nghệ cho phép thu hồi phần dầu có khả năng tái chế, qua đó giảm lượng dầu thải cần xử lý cuối cùng.

Thứ hai, về sử dụng tài nguyên: thành phần dầu còn khả năng sử dụng được thu hồi và chuyển thành sản phẩm dầu sau tái chế, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên.

Thứ ba, về quy trình: quy trình công nghệ tương đối đơn giản, gồm các công đoạn chính là chưng cất – bay hơi, dẫn hơi, ngưng tụ và thu hồi sản phẩm.

Thứ tư, về khả năng thu hồi: việc sử dụng thiết bị sinh hàn giúp thu hồi dòng hơi dầu dưới dạng sản phẩm lỏng, hạn chế thất thoát thành phần có khả năng tái chế.

Thứ năm, về quy mô: hệ thống có công suất thiết kế 340 kg/giờ, phù hợp để xử lý dầu thải theo quy mô được xác định trong dự án.

Kết luận

Hệ thống tái chế dầu thải sử dụng công nghệ chưng cất – bay hơi và ngưng tụ, với quy trình:

Dầu thải → Thiết bị chưng cất, bay hơi → Thiết bị sinh hàn → Dầu thành phẩm.

Dầu thải được đưa vào thiết bị chưng cất và gia nhiệt để làm bay hơi các thành phần dầu có khả năng thu hồi. Dòng hơi dầu sau đó được dẫn sang thiết bị sinh hàn để làm nguội và ngưng tụ, tạo thành dầu thành phẩm. Các thành phần khó bay hơi, cặn và tạp chất được giữ lại trong thiết bị chưng cất và được thu gom để quản lý phù hợp.

Hệ thống có công suất thiết kế 340 kg/giờ. Việc tái chế giúp thu hồi thành phần dầu còn khả năng sử dụng, giảm lượng chất thải cần xử lý và góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Trong quá trình vận hành, cần bảo đảm hệ thống hoạt động đúng thiết kế, kiểm soát quá trình gia nhiệt và ngưng tụ, duy trì độ kín của thiết bị, thực hiện các biện pháp phòng ngừa rò rỉ và tràn đổ, đồng thời thu gom và quản lý riêng sản phẩm dầu thành phẩm và phần cặn phát sinh. Việc kiểm tra chất lượng dầu thành phẩm cần được thực hiện phù hợp với mục đích sử dụng và các yêu cầu kỹ thuật có liên quan.

Xem thêm: Các tin tức, nội dung về môi trường

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI HUY THỊNH
📱 Hotline: 0979 166 675
📧 Email: moitruonghuythinh@gmail.com
🏫 Địa chỉ văn phòng: Số 28, Phùng Khắc Khoan, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh.
🏫 Địa chỉ nhà máy: Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, Xã Châu Pha, TP. Hồ Chí Minh.