NHỮNG CON SỐ ĐÁNG CHÚ Ý VỀ RÁC THẢI BAO BÌ TẠI VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ CỦA EPR
- admin
- 08/06/2026
- Bài viết khác, Kiến thức môi trường, Tin tức
- 0 Bình luận
Rác thải bao bì đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với môi trường tại Việt Nam. Sự phát triển của thương mại điện tử, ngành hàng tiêu dùng và xu hướng sử dụng sản phẩm đóng gói đã khiến lượng bao bì sau sử dụng gia tăng nhanh chóng, tạo áp lực lên hệ thống thu gom và tái chế.
Trong bối cảnh đó, Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được xem là một giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy thu gom, tái chế bao bì và giảm lượng chất thải phát sinh. Vậy, thực trạng rác thải bao bì tại Việt Nam hiện nay ra sao và EPR sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc giải quyết vấn đề này? Hãy cùng nhìn qua những con số đáng chú ý dưới đây.
1. Thực trạng – Rác thải bao bì đang gia tăng nhanh chóng
Mỗi ngày, hàng triệu sản phẩm được tiêu thụ tại Việt Nam đồng nghĩa với việc hàng triệu bao bì sau sử dụng được thải ra môi trường. Từ chai nhựa, lon nhôm, hộp giấy đến bao bì thực phẩm, phần lớn đều chỉ được sử dụng trong thời gian ngắn nhưng lại tồn tại hàng chục, thậm chí hàng trăm năm nếu không được thu gom và tái chế đúng cách.
Sự phát triển của thương mại điện tử, ngành thực phẩm – đồ uống và xu hướng tiêu dùng tiện lợi đang khiến lượng rác thải bao bì tăng nhanh hơn bao giờ hết. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về một hệ thống quản lý chất thải hiệu quả, trong đó Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR – Extended Producer Responsibility) được xem là một giải pháp trọng tâm.
2. Những con số đáng chú ý về rác thải bao bì tại Việt Nam
2.1 Hơn 300.000 tấn rác thải bao bì từ thương mại điện tử mỗi năm
Theo các chuyên gia, riêng lĩnh vực thương mại điện tử tại Việt Nam đã phát sinh hơn 300.000 tấn rác thải bao bì trong năm 2023, bao gồm khoảng 160.000 tấn bìa carton và 145.000 tấn nhựa như túi khí, xốp chống sốc và màng bọc. Sự bùng nổ mua sắm trực tuyến khiến tỷ lệ bao bì trên mỗi đơn hàng ngày càng cao, tạo áp lực lớn lên hệ thống thu gom và tái chế.
2.2 Bao bì là một trong những nguồn chất thải có tốc độ gia tăng nhanh
Bao bì hiện diện trong hầu hết các ngành hàng từ thực phẩm, mỹ phẩm, điện tử đến tiêu dùng nhanh (FMCG). Trong khi nhiều loại vật liệu như giấy, nhôm hay PET có khả năng tái chế cao, không ít bao bì đa lớp hoặc bao bì nhựa hỗn hợp vẫn rất khó xử lý, làm gia tăng lượng chất thải phải chôn lấp hoặc đốt bỏ.
2.3 Phân loại rác tại nguồn vẫn là “nút thắt”
Một trong những rào cản lớn đối với hoạt động tái chế tại Việt Nam là việc phân loại chất thải tại nguồn chưa được thực hiện rộng rãi. Khi rác tái chế bị lẫn với rác hữu cơ hoặc chất thải khác, chi phí xử lý tăng lên đáng kể, đồng thời làm giảm giá trị của vật liệu có thể tái chế. Đây cũng là thách thức được nhiều doanh nghiệp và tổ chức tái chế nhấn mạnh trong quá trình triển khai EPR.
3. EPR – Từ trách nhiệm đến cơ hội
EPR (Extended Producer Responsibility) là cơ chế yêu cầu nhà sản xuất và nhà nhập khẩu chịu trách nhiệm đối với sản phẩm hoặc bao bì của mình sau khi đưa ra thị trường. Thay vì chỉ tập trung vào khâu sản xuất và bán hàng, doanh nghiệp cần tham gia vào quá trình thu gom, tái chế hoặc đóng góp tài chính để hỗ trợ hoạt động tái chế theo quy định.
Tại Việt Nam, EPR không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là động lực thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, giúp giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên và hạn chế ô nhiễm môi trường.
4. Những tín hiệu tích cực từ việc triển khai EPR
Một trong những kết quả đáng chú ý là các chương trình thu gom và tái chế bao bì đã đạt được những bước tiến rõ rệt.
Trong năm 2024, hệ thống do PRO Việt Nam triển khai đã cam kết thu gom và tái chế khoảng 64.000 tấn bao bì, hoàn thành nghĩa vụ EPR của các doanh nghiệp thành viên được ủy quyền. Trước đó, trong giai đoạn thí điểm 2022 – 2023, hơn 17.000 tấn bao bì đã được thu gom và tái chế thành công, tạo nền tảng cho việc mở rộng quy mô trên toàn quốc.
Những con số này cho thấy khi doanh nghiệp, đơn vị tái chế và cơ quan quản lý cùng phối hợp, EPR có thể tạo ra những thay đổi tích cực đối với hệ thống quản lý chất thải.
5. Doanh nghiệp được gì khi thực hiện EPR?
Nhiều doanh nghiệp từng xem EPR chỉ là một nghĩa vụ pháp lý. Tuy nhiên, trên thực tế, việc thực hiện EPR mang lại nhiều lợi ích lâu dài:
- Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp gắn với phát triển bền vững.
- Tăng khả năng đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
- Khuyến khích thiết kế bao bì thân thiện với môi trường và dễ tái chế.
- Giảm lượng nguyên liệu nguyên sinh thông qua sử dụng vật liệu tái chế.
- Góp phần thực hiện các mục tiêu giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn.
Đặc biệt, trong bối cảnh các thị trường quốc tế ngày càng quan tâm đến dấu chân môi trường của sản phẩm, EPR đang trở thành một lợi thế cạnh tranh thay vì chỉ là yêu cầu tuân thủ.
6. Người tiêu dùng cũng là một mắt xích quan trọng
EPR sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu sự tham gia của cộng đồng.
Việc phân loại rác tại nguồn, lựa chọn sản phẩm có bao bì thân thiện với môi trường, ưu tiên các sản phẩm có thể tái chế và đưa chất thải đến đúng điểm thu gom đều góp phần nâng cao hiệu quả của toàn bộ hệ thống tái chế.
Nói cách khác, mỗi hành động nhỏ của người tiêu dùng đều có thể tạo ra giá trị lớn cho môi trường.
Kết luận
Những con số về rác thải bao bì tại Việt Nam cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với hệ thống quản lý chất thải. Trong bối cảnh đó, EPR không chỉ là một quy định pháp lý mà còn là công cụ quan trọng giúp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tăng tỷ lệ tái chế và giảm lượng chất thải phát sinh.
Để EPR phát huy hiệu quả, cần sự đồng hành của ba bên: cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khi mỗi bên đều thực hiện tốt vai trò của mình, bao bì sau sử dụng sẽ không còn là rác thải mà trở thành nguồn tài nguyên có giá trị, góp phần xây dựng một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.
Xem thêm: Các tin tức, nội dung về môi trường
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI HUY THỊNH
📱 Hotline: 0979 166 675
📧 Email: moitruonghuythinh@gmail.com
🏫 Địa chỉ văn phòng: Số 28, Phùng Khắc Khoan, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh.
🏫 Địa chỉ nhà máy: Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, Xã Châu Pha, TP. Hồ Chí Minh.
