LỘ TRÌNH THỰC HIỆN EPR TẠI VIỆT NAM TỪ NĂM 2024 ĐẾN NAY: DOANH NGHIỆP CẦN CHUẨN BỊ GÌ?

• admin
• 08/07/2026
• Bài viết khác, Kiến thức môi trường, Tin tức
• 0 Bình luận

Trong những năm gần đây, khái niệm Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (Extended Producer Responsibility – EPR) đã trở thành một trong những chủ đề được quan tâm trong lĩnh vực quản lý chất thải và phát triển bền vững. Không chỉ là một yêu cầu pháp lý, EPR tại Việt Nam còn được xem là công cụ quan trọng giúp chuyển đổi mô hình quản lý chất thải từ “thu gom và xử lý” sang “phòng ngừa, tái sử dụng và tái chế”, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn mà Việt Nam đang hướng tới.

Theo Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, từ ngày 01/01/2024, EPR chính thức được triển khai đối với nhiều nhóm sản phẩm và bao bì. Đây là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu việc nhà sản xuất và nhà nhập khẩu không chỉ chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường mà còn phải có trách nhiệm đối với toàn bộ vòng đời của sản phẩm sau khi người tiêu dùng sử dụng.

Vậy lộ trình thực hiện EPR tại Việt Nam được triển khai như thế nào? Những nhóm sản phẩm nào thuộc diện áp dụng và doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đáp ứng các quy định mới?

1. Cơ sở pháp lý của EPR tại Việt Nam

Việc triển khai EPR tại Việt Nam được xây dựng trên hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm tái chế.

Các văn bản quan trọng bao gồm:

• Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, lần đầu tiên quy định cụ thể trách nhiệm tái chế và xử lý sản phẩm, bao bì sau sử dụng của nhà sản xuất và nhập khẩu.
• Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, quy định chi tiết đối tượng áp dụng, tỷ lệ tái chế bắt buộc, phương thức thực hiện và cơ chế quản lý.
• Quyết định số 13/2023/QĐ-TTg, ban hành định mức chi phí tái chế (Fs) và hướng dẫn cách tính khoản đóng góp tài chính đối với từng nhóm sản phẩm, bao bì.

Những quy định này tạo nền tảng để EPR được triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp chủ động đầu tư vào thiết kế sản phẩm thân thiện với môi trường và nâng cao năng lực tái chế.

2. Lộ trình thực hiện EPR tại Việt Nam

2.1 Giai đoạn 1: Từ ngày 01/01/2024 – Chính thức áp dụng đối với bao bì và một số sản phẩm ưu tiên

Ngày 01/01/2024 là cột mốc đánh dấu việc EPR chính thức đi vào thực tiễn tại Việt Nam. Đây là giai đoạn ưu tiên áp dụng đối với những nhóm sản phẩm có lượng tiêu thụ lớn, phát sinh nhiều chất thải và có giá trị tái chế cao.

Các nhóm đối tượng bao gồm:

• Bao bì giấy.
• Bao bì nhựa.
• Bao bì kim loại.
• Bao bì thủy tinh.
• Lốp xe.
• Dầu nhớt.
• Pin và ắc quy.

Đối với các nhóm này, doanh nghiệp phải lựa chọn một trong hai hình thức thực hiện nghĩa vụ:

• Tự tổ chức thu gom và tái chế theo tỷ lệ bắt buộc.
• Đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam, để Nhà nước tổ chức hoạt động tái chế thay doanh nghiệp.

Việc đưa nhóm bao bì vào triển khai đầu tiên là hoàn toàn phù hợp bởi đây là loại chất thải phát sinh với khối lượng rất lớn, đặc biệt trong ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), thực phẩm – đồ uống và thương mại điện tử.

2.2 Giai đoạn 2: Năm 2025 – Hoàn thiện cơ chế thực hiện và nâng cao năng lực tái chế

Sau năm đầu tiên triển khai, năm 2025 được xem là giai đoạn hoàn thiện hệ thống EPR.

Trọng tâm trong giai đoạn này không chỉ là việc doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tái chế mà còn là xây dựng hệ sinh thái EPR đồng bộ, bao gồm:

• Chuẩn hóa quy trình kê khai và báo cáo.
• Hoàn thiện hệ thống quản lý dữ liệu.
• Mở rộng mạng lưới thu gom.
• Phát triển cơ sở tái chế đạt tiêu chuẩn.
• Thúc đẩy liên kết giữa nhà sản xuất và doanh nghiệp tái chế.

Đối với nhiều doanh nghiệp, đây cũng là thời điểm bắt đầu chuyển đổi tư duy từ “đáp ứng quy định” sang “thiết kế sản phẩm phục vụ tái chế”. Việc sử dụng vật liệu đơn chất, giảm bao bì khó tái chế hay tăng hàm lượng vật liệu tái chế trong sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí thực hiện EPR trong tương lai.

2.3 Giai đoạn 3: Từ năm 2026 – Mở rộng sang thiết bị điện và điện tử

Từ năm 2026, EPR tiếp tục được mở rộng đối với các sản phẩm điện và điện tử như:

• Tivi.
• Tủ lạnh.
• Máy giặt.
• Điều hòa.
• Máy tính.
• Điện thoại và các thiết bị điện tử khác.

Đây là nhóm sản phẩm có cấu tạo phức tạp, chứa nhiều kim loại quý nhưng đồng thời cũng có các thành phần nguy hại như chì, thủy ngân hoặc cadimi.

Việc thu hồi và tái chế đúng quy trình không chỉ giúp giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường mà còn góp phần thu hồi nguồn tài nguyên có giá trị, giảm nhu cầu khai thác nguyên liệu mới.

2.4 Giai đoạn 4: Từ năm 2027 – Triển khai đối với phương tiện giao thông

Theo lộ trình, ô tô và xe máy sẽ trở thành nhóm sản phẩm tiếp theo thực hiện trách nhiệm tái chế.

Đây là bước đi quan trọng bởi phương tiện hết niên hạn sử dụng chứa nhiều vật liệu có thể tái chế như:

• Thép.
• Nhôm.
• Đồng.
• Nhựa kỹ thuật.
• Cao su.

Việc triển khai EPR đối với phương tiện giao thông sẽ góp phần hình thành ngành công nghiệp tái chế phương tiện chuyên nghiệp, giảm lượng chất thải nguy hại và tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên.

3. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Việc thực hiện EPR không chỉ dừng lại ở việc nộp báo cáo hay đóng góp tài chính. Đây là quá trình đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi từ khâu thiết kế sản phẩm đến quản lý chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp cần:

• Rà soát danh mục sản phẩm và bao bì thuộc diện áp dụng.
• Theo dõi chính xác khối lượng sản phẩm đưa ra thị trường.
• Lựa chọn hình thức thực hiện nghĩa vụ phù hợp.
• Hợp tác với các đơn vị thu gom và tái chế đủ điều kiện.
• Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu phục vụ báo cáo EPR.
• Thiết kế bao bì theo hướng giảm vật liệu, dễ tái chế và thân thiện với môi trường.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, việc thực hiện tốt EPR còn giúp đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe của các thị trường như Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc.

4. Ý nghĩa của lộ trình EPR đối với Việt Nam

Lộ trình triển khai EPR không chỉ giúp tăng tỷ lệ thu gom và tái chế chất thải mà còn tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tối ưu thiết kế sản phẩm và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Về lâu dài, EPR sẽ góp phần:

• Giảm lượng chất thải phải chôn lấp.
• Tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.
• Thúc đẩy ngành công nghiệp tái chế phát triển.
• Giảm phát thải khí nhà kính.
• Hình thành nền kinh tế tuần hoàn.
• Thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Việt Nam.

Đây không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu xanh và đáp ứng xu hướng phát triển bền vững trên toàn cầu.

Kết luận:

Lộ trình thực hiện EPR tại Việt Nam từ năm 2024 đến nay đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách quản lý chất thải. Thay vì chỉ tập trung vào xử lý sau khi chất thải phát sinh, EPR hướng tới việc kéo dài trách nhiệm của nhà sản xuất trong suốt vòng đời sản phẩm, từ thiết kế, sản xuất, tiêu dùng đến thu gom và tái chế.

Trong bối cảnh các yêu cầu về môi trường ngày càng được siết chặt và kinh tế tuần hoàn trở thành xu hướng tất yếu, việc chủ động thích ứng với lộ trình EPR không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn mở ra cơ hội đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao giá trị thương hiệu và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Xem thêm: Các tin tức, nội dung về môi trường

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI HUY THỊNH
📱 Hotline: 0979 166 675
📧 Email: moitruonghuythinh@gmail.com
🏫 Địa chỉ văn phòng: Số 28, Phùng Khắc Khoan, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh.
🏫 Địa chỉ nhà máy: Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, Xã Châu Pha, TP. Hồ Chí Minh.